Ngày 27/6/2025, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã ban hành các Quyết định số 2190/QĐ-BVHTTDL, 2191/QĐ-BVHTTDL và 2192/QĐ-BVHTTDL, công nhận 03 di sản văn hoá phi vật thể tiêu biểu của tỉnh Nghệ An gồm chữ Thái, lễ đón tiếng Sấm của người Ơ Đu và nghệ thuật trống tế Yên Thành là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.
Chữ Thái ở Nghệ An là hệ thống chữ viết truyền thống của cộng đồng dân tộc Thái sinh sống lâu đời trên địa bàn Nghệ An, được lưu giữ ở nhiều địa phương như thị xã Thái Hòa, huyện Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, Tân Kỳ, Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương và Kỳ Sơn.
Chữ Thái không chỉ phản ánh tri thức, tín ngưỡng và phong tục tập quán mà còn là kho tư liệu quý về lịch sử, văn hoá vùng Tây Nghệ An. Việc công nhận chữ Thái là di sản quốc gia góp phần khuyến khích cộng đồng duy trì việc dạy, học và phổ biến chữ viết, đồng thời khôi phục nhiều tập quán văn hoá gắn liền với ngôn ngữ.
Lễ đón tiếng Sấm của người Ơ Đu là nghi lễ tín ngưỡng độc đáo của đồng bào Ơ Đu ở xã Nga My, huyện Tương Dương. Lễ hội thường diễn ra vào đầu mùa mưa, thời điểm sấm đầu tiên vang lên báo hiệu chu kỳ canh tác mới.
Người Ơ Đu tin rằng tiếng sấm là lời nhắn của thần linh, nên lễ đón tiếng sấm mang ý nghĩa cầu mùa màng bội thu, cộng đồng bình an. Nghi lễ này thể hiện sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, gắn kết các thành viên cộng đồng.
Nghệ thuật trống tế Yên Thành là loại hình trình diễn dân gian đặc sắc của huyện Yên Thành. Trống tế thường được sử dụng trong các lễ hội đình làng, tế lễ truyền thống để tôn vinh công đức các bậc tiền nhân và cầu phúc cho dân làng. Nghệ thuật này kết hợp nhịp trống hào sảng với các bài xướng tế trang trọng, có vai trò gìn giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và bồi đắp bản sắc văn hoá làng quê xứ Nghệ.
Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch yêu cầu chính quyền các cấp phối hợp cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị các di sản, gắn với phát triển du lịch, kinh tế, xã hội bền vững.
Trước đó, ngày 3/6/2025, nghề dệt thổ cẩm của người Thái Nghệ An cũng được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống. Việc liên tiếp ghi danh các di sản này góp phần khẳng định giá trị di sản văn hoá đa dạng, phong phú của Nghệ An và nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo tồn, phát huy tinh hoa văn hoá dân tộc.
Hoàng Nguyên
