Giữa dòng chảy hối hả của Bollywood và âm nhạc Ấn Độ, có một cái tên luôn gợi lên những giai điệu dịu dàng, đầy cảm xúc, đó là A.R. Rahman. Ông là một nhà soạn nhạc, người kể chuyện qua âm thanh, biến những câu chuyện đời thường thành những bản giao hưởng chạm đến trái tim.
Sinh ra ở Madras (nay là Chennai, Ấn Độ) vào ngày 6 tháng 1 năm 1967, với tên khai sinh là A. S. Dileep Kumar, Rahman lớn lên trong một gia đình có truyền thống âm nhạc. Cha ông là nhạc sĩ phim R. K. Sekhar, mất khi Rahman còn nhỏ (khoảng 9 tuổi). Rahman bắt đầu làm quen với piano từ rất sớm, khoảng bốn tuổi. Những trải nghiệm tuổi thơ đó đã hun đúc trong ông tình yêu bất tận dành cho âm nhạc.
Ngay từ thuở niên thiếu, Rahman đã vừa biểu diễn vừa làm việc ở phòng thu để phụ giúp gia đình. Điều đó cũng góp phần giúp ông dần hình thành khả năng kết hợp giữa âm nhạc truyền thống Ấn Độ và nhạc điện tử hiện đại. Cuối thập niên 1980, khi khoảng 23 tuổi, ông và gia đình theo con đường Hồi giáo và ông đổi tên thành A.R. Rahman, việc này đã ảnh hưởng đến tư tưởng và nghệ thuật của ông trong giai đoạn sau đó.
Sự nghiệp của Rahman thực sự bùng nổ khi ông bước vào thế giới điện ảnh. Năm 1992, phần nhạc phim của “Roja” trở thành một hiện tượng, nó được đánh giá vừa da diết, vừa tươi mới, đã đưa tên ông ra công luận ở Ấn Độ và quốc tế, góp phần tạo nên biệt danh “Mozart of Madras” (Mozart của Madras) mà truyền thông và người hâm mộ gọi ông. Từ đó, ông hợp tác với nhiều đạo diễn lớn và không ngại thử nghiệm khi kết hợp tiếng đàn sitar truyền thống với âm thanh điện tử từ đàn tổng hợp, hay đưa những giai điệu Sufi giàu tính tâm linh vào các bản hòa âm hiện đại.
Đỉnh cao sự nghiệp đến với Rahman khi ông sáng tác cho “Slumdog Millionaire” (2008). Phần nhạc giúp bộ phim thành công vang dội, và ở lễ trao giải Oscar năm 2009 ông nhận Best Original Score cùng Best Original Song cho “Jai Ho”. Đây là bước ngoặt đưa âm nhạc Ấn Độ ra sân khấu thế giới. Sau đó ông tiếp tục làm việc cho các dự án quốc tế (như 127 Hours), nhưng trong thẳm sâu trái tim mình, ông vẫn luôn hướng về quê nhà.
Tại Ấn Độ, Rahman đã nhận nhiều giải thưởng cao quý: 7 Giải thưởng Điện ảnh quốc gia và những danh hiệu quốc gia khác, trong đó có huân chương Padma Bhushan (2010), minh chứng cho tầm ảnh hưởng rộng lớn của ông trong nền âm nhạc Ấn Độ.
Ngoài công việc sáng tác phim, Rahman là nhà sản xuất, ca sĩ và người sáng lập KM Music Conservatory (thành lập năm 2008) tại Chennai, nơi ông trực tiếp đóng góp cho việc đào tạo thế hệ nhạc sĩ trẻ, nối liền âm nhạc cổ điển và hiện đại.
Về đời sống cá nhân, Rahman kết hôn với Saira Banu năm 1995. Họ có ba người con: Khatija, Raheema và Ameen. Tuy nhiên cuối năm 2024, hai vợ chồng ông quyết định chia tay để mỗi người có một cuộc sống riêng. Giờ đây ở tuổi 58, A.R. Rahman vẫn là nguồn cảm hứng bất tận cho giới yêu âm nhạc và phim ảnh. Âm nhạc của ông giống như một dòng suối mát lành chảy nhẹ qua tâm hồn, để lại dư vị ngọt ngào trong lòng khán giả.
Phương Thanh – Sơn Lâm
