Ba thập kỷ đã trôi qua kể từ dấu mốc lịch sử ngày Việt Nam và Hoa Kỳ chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào tháng 7 năm 1995. Từ hai quốc gia đứng ở hai bên chiến tuyến, Việt Nam và Hoa Kỳ đã từng bước xây dựng, củng cố lòng tin, vượt qua khác biệt, cùng nhau viết nên một hành trình hòa giải sâu sắc, hợp tác bền chặt, phát triển toàn diện.
Ba mươi năm là khoảng thời gian đủ dài để hai quốc gia hàn gắn những vết thương chiến tranh, gỡ bỏ những nghi kỵ và định kiến, đồng thời đặt nền móng cho mối quan hệ ngày càng sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Từ những bước đi đầu tiên đầy thận trọng, quan hệ Việt – Mỹ đã chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ trong hợp tác kinh tế – thương mại, lĩnh vực được xem là động lực trung tâm gắn kết hai quốc gia. Kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng hơn 300 lần so với năm 1995, đưa Hoa Kỳ trở thành một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Nhiều tập đoàn đa quốc gia của Mỹ đã chọn Việt Nam làm cứ điểm sản xuất chiến lược, trong khi các doanh nghiệp Việt cũng ngày càng mạnh dạn thâm nhập thị trường Hoa Kỳ.
Quan hệ kinh tế giữa hai nước không chỉ đơn thuần là những con số tăng trưởng, mà còn là biểu tượng của lòng tin chiến lược và sự bổ trợ lẫn nhau. Việt Nam với quy mô dân số hơn 100 triệu người, chi phí sản xuất hợp lý và khát vọng hội nhập sâu rộng, đã trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư Mỹ. Ngược lại, Hoa Kỳ với nền kinh tế hàng đầu thế giới là thị trường rộng lớn cho hàng hóa Việt Nam vươn xa. Đó là mối quan hệ không đối đầu mà cùng bổ khuyết, không cạnh tranh mà cùng phát triển, trong bối cảnh toàn cầu hóa đang đối mặt với nhiều thách thức và biến động khó lường.
Những con số ấn tượng và sự hợp tác ngày càng sâu rộng trong lĩnh vực kinh tế – thương mại là kết quả của những quyết định chính trị mang tầm chiến lược và thiện chí bền bỉ từ cả hai phía. Việt Nam với công cuộc Đổi mới năm 1986 đã mở cánh cửa hội nhập với thế giới, trong đó quan hệ với Hoa Kỳ đóng vai trò then chốt. Ngược lại, quyết định của Mỹ trong việc ký kết Hiệp định Thương mại song phương vào năm 2002, tạo điều kiện để Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, đã góp phần làm nên bước ngoặt lớn cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam.
Hành trình 30 năm ấy còn là sự khẳng định của lòng tin được nuôi dưỡng qua từng hành động cụ thể. Từ việc khắc phục hậu quả chiến tranh, làm sạch đất nhiễm dioxin, đến việc hai bên phối hợp trong các vấn đề an ninh khu vực, an ninh hàng hải, cứu hộ cứu nạn và ứng phó với các thách thức toàn cầu như dịch bệnh hay biến đổi khí hậu. Đó là những việc làm thiết thực từng bước hóa giải nghi ngờ còn sót lại từ quá khứ và mở ra tương lai hợp tác bền vững.
Nhìn về tương lai, quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đang bước vào thời kỳ chín muồi để khai thác những tiềm năng hợp tác mới có chiều sâu và mang tính chiến lược. Việt Nam nổi lên như một đối tác quan trọng trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của Hoa Kỳ. Với vị trí địa chiến lược thuận lợi tại Đông Nam Á, một nền kinh tế năng động, dân số trẻ và môi trường chính trị ổn định, Việt Nam không chỉ là điểm đến hấp dẫn cho các dòng vốn đầu tư mà còn là mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là lợi thế đặc biệt để hai quốc gia đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực như sản xuất bán dẫn, khoáng sản thiết yếu, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây…
Bên cạnh đó, chuyển đổi số được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển của Việt Nam và đây cũng là thế mạnh nổi trội của Hoa Kỳ. Việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này – từ hạ tầng số, quản trị dữ liệu, an ninh mạng đến đào tạo kỹ năng số cho lực lượng lao động – sẽ tạo ra không gian mới cho sự gắn kết giữa hai nền kinh tế. Những công ty công nghệ hàng đầu của Mỹ với kinh nghiệm toàn cầu và nền tảng công nghệ tiên tiến có thể đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình xây dựng nền kinh tế số, hình thành các trung tâm sáng tạo, thúc đẩy khởi nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Không dừng lại ở hợp tác kinh tế, thương mại hay công nghệ, mối quan hệ song phương còn có thể tiến xa hơn nếu được mở rộng sang các lĩnh vực y tế cộng đồng, giáo dục đại học, gìn giữ hòa bình, và đối phó với các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu và dịch bệnh. Việc hai nước tổ chức đối thoại kinh tế cấp cao, duy trì trao đổi ở các cấp và thể hiện thiện chí gỡ bỏ rào cản chính sách là những bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị rõ ràng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Chính sự đồng điệu trong tầm nhìn dài hạn và niềm tin đang được vun đắp không ngừng sẽ là nền tảng để Việt Nam và Hoa Kỳ không chỉ cùng nhau đi tiếp chặng đường mới, mà còn cùng nhau tạo ra những giá trị tích cực cho khu vực và thế giới.
Dẫu vậy, cơ hội lớn luôn đi kèm với thách thức không nhỏ. Thế giới ngày nay đang chứng kiến sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc và sự đứt gãy của chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính trong bối cảnh đó, cả Việt Nam và Hoa Kỳ đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại, củng cố lòng tin, đẩy mạnh hợp tác toàn diện để ứng phó hiệu quả với các biến động quốc tế. Cuộc điện đàm gần đây giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Mỹ, cùng những bước đi cụ thể như việc hai nước thống nhất Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm duy trì đà phát triển trong quan hệ song phương.
Ba mươi năm quan hệ Việt – Mỹ là nền tảng vững chắc cho tương lai. Một tương lai mà hai quốc gia tiếp tục là đối tác chiến lược toàn diện, cùng nhau vun đắp lòng tin, cùng nhau mở rộng hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, cùng nhau đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trên toàn cầu. Nếu ba thập kỷ đầu tiên là hành trình vượt qua quá khứ, thì chặng đường tiếp theo sẽ là hành trình hướng tới tương lai, nơi những giá trị của sự chân thành, tin cậy và cùng phát triển sẽ tiếp tục được bồi đắp, lan tỏa.
