Chiều ngày 17/9/2025, tại phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An, Cục Văn hóa các dân tộc (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An tổ chức lớp tập huấn truyền dạy văn hóa phi vật thể về dân ca, dân vũ, dân nhạc của dân tộc Ơ Đu.
Tham dự lễ khai mạc có: ông Trần Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc; bà Quách Thị Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, các nhà nghiên cứu, chuyên viên, nghệ nhân và hơn 70 đồng bào người Ơ Đu từ xã Nga My xuống tham gia.
Dân tộc Ơ Đu là một trong năm dân tộc có dân số dưới 1000 người ở Việt Nam, chủ yếu sinh sống ở tỉnh Nghệ An. Trước đây, người Ơ Đu sinh sống tản mác trong các làng bản với người Thái và người Khơ Mú ở các xã thuộc huyện Tương Dương cũ. Từ 2006, khi bắt đầu xây dựng nhà máy thủy điện Bản Vẽ thì phần lớn người Ơ Đu được tái định cư về bản Văng Môn thuộc xã Nga My sinh sống. Do trải qua thời gian lâu dài sinh sống bên cạnh các cộng đồng đông dân hơn nên văn hóa Ơ Đu chịu ảnh hưởng sâu nặng của văn hóa Thái và Khơ Mú. Nhiều yếu tố văn hóa truyền thống của người Ơ Đu đã bị mai một và mất mát. Điều đó làm cho việc khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của người Ơ Đu càng trở nên cấp thiết hơn.
Từ nhiều năm nay, Ơ Đu và các dân tộc thiểu số rất ít người khác nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng và Nhà nước. Nhiều chính sách liên quan đến bảo tồn di sản văn hóa, hỗ trợ phát triển kinh tế đã được xây dựng và thực hiện. Đặc biệt, các chính sách bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Ơ Đu đã được quan tâm từ Trung ương đến địa phương. Trong đó có Chương trình hỗ trợ nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số có nguy cơ mai một của Cục Văn hóa các dân tộc thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì.
Mục tiêu cơ bản của chương trình này là: Góp phần gìn giữ, khôi phục và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc, độc đáo của các dân tộc thiểu số đang có nguy cơ mai một, qua đó góp phần bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam; Thúc đẩy việc truyền dạy, học tập và thực hành các loại hình văn hóa phi vật thể trong cộng đồng, nhất là trong thế hệ trẻ người dân tộc thiểu số; Nâng cao nhận thức của đồng bào dân tộc thiểu số, chính quyền địa phương và toàn xã hội về vai trò năng lực của chủ thể văn hóa, giá trị của di sản văn hóa phi vật thể trong phát triển bền vững; Góp phần xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương trên cơ sở phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Phương pháp thực hiện là vừa kết hợp lý luận với thực tiễn, nghiên cứu với ứng dụng để mời các nhà khoa học tham gia nghiên cứu, giảng dạy và cả các nghệ nhân tập huấn cho người dân trong việc bảo tồn, phát huy văn hóa phi vật thể của các dân tộc.
Theo đó, lớp tập huấn về bảo tồn văn hóa phi vật thể sẽ có hai phần. Phần tập huấn về công tác lý luận do các chuyên gia nghiên cứu trình bày và phần thứ hai là các nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn, chia sẻ về việc sáng tạo, khôi phục, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ, dân nhạc của người Ơ Đu. Trong buổi khai mạc, nhà nghiên cứu Bùi Minh Hào đã trình bày chuyên đề Công tác bảo tồn văn hóa phi vật thể của các dân tộc thiểu số nói chung và dân tộc Ơ Đu nói riêng của tỉnh Nghệ An trong giai đoạn hiện nay và ông Trần Mạnh Hùng trình bày chuyên đề Chủ trương, đường lối chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước liên quan đến công tác văn hóa dân tộc; Công tác bảo tồn và phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch.
Theo nhà nghiên cứu Bùi Minh Hào, công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể dân tộc Ơ Đu trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả to lớn như khôi phục và ghi danh di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia với Lễ đón tiếng sấm đầu năm của người Ơ Đu, khôi phục một số nghề thủ công nghiệp và trang phục truyền thống, khôi phục một số làn điệu dân ca, dân vũ dân nhạc… Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác bảo tồn văn hóa phi vật thể cũng gặp nhiều khó khăn do sự biến đổi xã hội, sự đứt quãng giá trị văn hóa giữa các thế hệ khi mà hầu hết lớp trẻ lựa chọn con đường rời quê đi làm ăn xa hay những nhận thức chưa đầy đủ về bản sắc văn hóa Ơ Đu trong quá trình xây dựng thực hiện các chính sách bảo tồn văn hóa. Cũng theo ông, để công tác bảo tồn văn hóa phi vật thể dân tộc Ơ Đu hiệu quả hơn trong bối cảnh hiện nay cần phải vận dụng các thành tựu của công nghệ số vào để dữ liệu hóa các di sản văn hóa, xây dựng các chương trình bảo tồn di sản từ công nghệ số như Ơ Đu Life Story, Hệ thống dữ liệu cộng đồng dân tộc Ơ Đu hay gắn với phát triển du lịch cộng đồng…
Sau buổi khai mạc, đồng bào sẽ tiếp tục được các nghệ nhân truyền dạy về dân ca, dân vũ, dân nhạc của người Ơ Đu và có một đêm buổi diễn các tiết mục tiêu biểu. Lớp tập huấn sẽ bế mạc vào ngày 19/9/2025.
PV
 phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch...){kind=link}