* Ngày 20/1/2026, thông tin từ Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tối 24/1 tới, tại Nhà hát Kim Mã (quận Ba Đình, Hà Nội), Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam sẽ tổ chức biểu diễn vở cải lương “Mặt trời đêm thế kỷ”.
“Mặt trời đêm thế kỷ” là tác phẩm lịch sử do NSND Hoàng Quỳnh Mai đạo diễn, chuyển thể từ kịch bản của tác giả Lê Duy Hạnh. Vở diễn khắc họa hình tượng Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ với chiều sâu nhân văn, không chỉ tái hiện những chiến công lẫy lừng mà còn đi sâu khai thác thế giới nội tâm của vị anh hùng áo vải. Qua đó, hình ảnh Hoàng đế Quang Trung hiện lên gần gũi, giàu cảm xúc, mang trong mình những trăn trở lớn lao trước vận mệnh dân tộc trong bối cảnh lịch sử đầy biến động cuối thế kỷ XVIII.
Xoay quanh những lựa chọn khắc nghiệt giữa quyền lực và trách nhiệm với nhân dân, vở cải lương gửi gắm thông điệp sâu sắc về lòng yêu nước, sự chính trực và tinh thần đặt lợi ích quốc gia lên trên hết. Với âm hưởng Tây Sơn hào hùng, giàu tính biểu tượng, tác phẩm không chỉ là bản anh hùng ca lịch sử mà còn mang hơi thở thời đại, chạm tới cảm xúc của khán giả hôm nay.
Trước đó, nhiều nhà hát trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức chuỗi chương trình nghệ thuật đa dạng như ca múa nhạc, giao hưởng, kịch nói, xiếc, múa rối, nghệ thuật đương đại… nhằm chào mừng Đại hội XIV của Đảng. Theo Cục Nghệ thuật biểu diễn, các hoạt động này có ý nghĩa chính trị – văn hóa sâu sắc, góp phần tạo không khí phấn khởi, đoàn kết trong toàn xã hội, đồng thời khẳng định vai trò của văn hóa, nghệ thuật trong việc bồi đắp nền tảng tinh thần, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và sự phát triển của đất nước.
* Chào đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phát hành bộ tem “Tết Bính Ngọ” gồm 2 mẫu tem và 1 blốc, gửi gắm lời chúc “mã đáo thành công” tới người dân trong và ngoài nước.
Trong văn hóa Á Đông, ngựa là linh vật biểu trưng cho sự trung thành, bền bỉ, mạnh mẽ và may mắn. Bộ tem được thể hiện theo phong cách dân gian đương đại, nổi bật với hình tượng “Ngựa 9 Hồng Mao” và cặp song mã gồm ngựa bạch (trắng) và ngựa tía (đỏ) mang trống hội đón xuân, tượng trưng cho sự hòa hợp âm – dương.
Mẫu tem thứ nhất khắc họa ngựa trắng với dáng thanh thoát, bờm dài, cõng dàn trống nhỏ, đại diện cho tính âm. Mẫu thứ hai là ngựa tía có vóc dáng khỏe khoắn, cõng trống lớn, tượng trưng cho tính dương. Khi ghép lại, hai hình ảnh tạo nên bố cục hài hòa, thể hiện khát vọng về một năm mới khởi sắc, bứt phá và thành công. Đáng chú ý, cặp ngựa được tạo dáng cúi chào nhau, gợi tinh thần khiêm nhường, thân ái và không khí sum vầy.
Bộ tem do họa sĩ Nguyễn Quang Vinh thiết kế – đây là bộ tem Tết thứ 7 của ông. Theo tác giả, mỗi bộ tem không chỉ là một tác phẩm mỹ thuật mà còn là cuộc đối thoại với di sản, làm mới các giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ tạo hình đương đại.
Blốc tem mô tả đàn ngựa phi nước đại, trung tâm là hình tượng “thiên lý mã” chắp cánh phượng hoàng, gửi gắm ước vọng đoàn viên, thăng tiến và chiến thắng trong năm mới.
Ngoài bộ tem Tết, trong năm 2025, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã phát hành nhiều bộ tem kỷ niệm các sự kiện lớn của đất nước, góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam tới công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.
* Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam vừa ban hành quyết định thu hồi một giải thưởng thuộc Giải thưởng Tác giả trẻ năm 2025 đối với tập thơ “Nhặt xác em chất chồng bảo tàng” (NXB Hội Nhà văn) của tác giả Lâu Văn Mua.
Theo thông tin từ Hội Nhà văn Việt Nam, sau khi danh sách các tác giả được trao Giải thưởng Tác giả trẻ năm 2025 được công bố ngày 19/1/2026, Ban Chấp hành Hội đã tiếp nhận một số ý kiến phản ánh cho rằng tập thơ nói trên có dấu hiệu vi phạm quy chế giải thưởng. Trước những phản ánh này, đại diện Ban Giám khảo Giải thưởng Tác giả trẻ đã tiến hành làm việc trực tiếp với tác giả Lâu Văn Mua để làm rõ sự việc.
Tại buổi làm việc, tác giả Lâu Văn Mua đã thừa nhận sai sót, đồng thời gửi đơn xin rút khỏi giải thưởng và nhận hoàn toàn trách nhiệm về mình. Tác giả cho biết xem đây là bài học sâu sắc trên con đường sáng tạo văn chương.
Chiều 20/1/2026, Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức họp trực tuyến, xem xét các chứng cứ liên quan cùng đơn xin rút giải của tác giả. Trên cơ sở đó, Ban Chấp hành thống nhất thu hồi quyết định trao Giải thưởng Tác giả trẻ cho tập thơ “Nhặt xác em chất chồng bảo tàng” theo Quyết định số 10/QĐ-HNV ban hành ngày 8/1/2026, do vi phạm quy chế giải thưởng.
Trước đó, sau khi kết quả giải thưởng được công bố, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng một số sáng tác của tác giả Lâu Văn Mua có dấu hiệu trùng lặp với tác phẩm thơ nước ngoài, thu hút sự quan tâm của dư luận và giới sáng tác.
Giải thưởng Tác giả trẻ năm 2025 ban đầu được trao cho ba tác giả gồm Cao Việt Quỳnh, Nguyễn Thị Kim Nhung và Lâu Văn Mua, ở các hạng mục văn xuôi và thơ.
* Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 136/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn), với định hướng bảo tồn bền vững gắn với phát huy giá trị di sản và phát triển du lịch.
Theo quy hoạch, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch có tổng diện tích 2.428,83 ha, bao gồm khu Di tích lịch sử Chi Lăng với 24 điểm di tích quốc gia đặc biệt, 22 điểm di tích quốc gia; Đền thờ Chi Lăng và vùng không gian cảnh quan kết nối các khu vực di tích. Quy mô lập quy hoạch trực tiếp đối với khu vực di tích là 198,81 ha, được phân chia thành khu vực bảo vệ I và II, nhằm bảo đảm gìn giữ nghiêm ngặt các yếu tố gốc cấu thành di tích.
Quần thể Di tích lịch sử Chi Lăng được tổ chức thành 5 cụm di tích, phân bố gắn với địa hình núi, thung lũng và các vị trí phòng thủ chiến lược, phản ánh rõ nét giá trị lịch sử, quân sự và cảnh quan đặc thù của vùng đất Chi Lăng gắn với các chiến công hiển hách trong lịch sử dân tộc.
Mục tiêu của quy hoạch là nhận diện đầy đủ các giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan; giải quyết hài hòa các vấn đề về dân cư, hạ tầng kỹ thuật, bảo vệ môi trường sinh thái; đồng thời hoàn thiện hệ thống hồ sơ, dữ liệu phục vụ công tác quản lý, chuyển đổi số và phát triển du lịch.
Theo định hướng, Chi Lăng sẽ trở thành địa điểm giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc; đồng thời là quần thể du lịch văn hóa – lịch sử trọng điểm của tỉnh Lạng Sơn. Khu di tích sẽ được kết nối với các danh lam thắng cảnh trong tỉnh, hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng, gồm du lịch trải nghiệm – học tập lịch sử, du lịch sinh thái, văn hóa – tâm linh và du lịch tổng hợp gắn với bảo tồn làng nghề truyền thống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
PV tổng hợp
