Trong văn hóa truyền thống Việt Nam, tục lệ cúng ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp là nghi lễ quan trọng, đánh dấu thời khắc tiễn Táo quân về trời báo cáo những việc thiện – ác, phúc – họa của mỗi gia đình trong suốt một năm. Nghi lễ này thể hiện lòng tri ân các vị thần giữ bếp, đồng thời gửi gắm ước vọng cho năm mới an lành, gia đạo yên ấm, xã hội thuận hòa, nhân tâm hướng thiện.
Bài Văn khấn tiễn ông Táo lên chầu trời là một tác phẩm mang sắc thái tín ngưỡng dân gian, được viết theo thể song thất lục bát, giàu nhạc tính và tính biểu cảm. Bài văn khấn không chỉ là lời cầu an cho mỗi gia đình bình an, no ấm, tác phẩm còn bày tỏ khát vọng về quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt, nhân dân ấm no, yên vui. Hình ảnh bếp lửa được khắc họa là trung tâm của mỗi gia đình, nơi sưởi ấm gia đạo, hun đúc nếp sống thiện lương, gắn kết con người với cội nguồn văn hóa… Với ngôn ngữ trang trọng, hình ảnh truyền thống và tư tưởng nhân văn, bài văn khấn vừa giữ được nét đẹp trong nghi lễ cổ truyền, vừa tạo rung cảm thẩm mỹ.
Trong không khí rộn ràng, náo nức của những ngày giáp Tết, khi ông Công, ông Táo chuẩn bị lên chầu trời, Tạp chí Sông Lam trân trọng giới thiệu bài văn khấn đặc sắc do nhà nghiên cứu Trần Mạnh Cường soạn thảo.
BBT
VĂN KHẤN ÔNG TÁO LÊN CHẦU TRỜI
Táo phủ quân, Đông Trù tư mệnh
Ngự Thiên đình, chứng kiến nhân gian
Trọn năm cai quản bếp than
Ghi công, chép phúc, luận bàn phúc duyên.
Giờ phút đến, chầu trên Thiên phủ
Cá thần bay, mây rủ lưng trời
Kính thành bày lễ hương tươi
Mong ngài chuyển tấu, muôn lời chân tâm.
Nay gia chủ, lòng chăm bày tỏ
Dâng lên ngài chén đỏ, mâm xanh
Kính xin phúc lộc an lành
Nước nhà thịnh trị, họ hàng bình yên.
Cầu chư vị thần tiên phù hộ
Khắp xa gần nắng tỏ mưa chan
Quê làng thóc lúa đầy sân
Phố phường buôn bán, muôn phần hanh thông.
Lòng thành kính ngưỡng trông ngài cả
Lệ cúng dâng hương lả linh đình
Kính mong ơn đức thấm tình
Hồng ân phủ khắp gia đình an khang.
Bếp lửa đỏ, rộn ràng lấp lánh
Ấy nơi ngài, tỏa ánh thiêng liêng
Lửa kia hun đúc đạo hiền
Vận may che chở, phước bền nhân gian.
Nhờ ngài giữ tâm chân, ý thiện
Gia đạo an, tài tiến phúc dày
Đất lành chim đậu sum vầy
Bốn mùa hoa trái tràn đầy phước duyên.
Nguyện làng quê tới miền đô hội
Mưa gió hòa, nắng gội đồng xanh
Lúa kia trĩu hạt trên cành
Dồi dào sản vật, an lành muôn nơi.
Thương dân khổ toan lo muôn nẻo
Ngài độ trì no đủ khắp nơi
Đâu đây tấp nập tiếng cười
Nhà nhà đầm ấm, người người yên vui.
Xin kính bái, tôn ngài tối thượng
Một lời tâu, phúc hưởng trăm năm
Cá chầu vút bóng xa xăm
Trời cao tỏ rõ thâm tâm gia đình.
Ngày ngài lại hạ về bếp lửa
Ghi chép công, chính sự đời thường
Nhà nhà thơm tỏa mùi hương
Mong ngài dẫn lối, soi đường bình an.
Trần Mạnh Cường phụng soạn
